Bebeğe Özel Ortopedi Tarama (Kalça, Ayak, Diz)

Bebeklerde Ortopedik Tarama Neden Önemlidir?

Bebeklerde ortopedik tarama, doğuştan veya erken dönemde gelişen kas-iskelet sistemi sorunlarının zamanında tespit edilmesi için kritik öneme sahiptir. Erken tanı, tedavi başarısını doğrudan etkiler. Birçok ortopedik sorun ilk aylarda basit yöntemlerle çözülebilirken, geç tanı konulduğunda cerrahi müdahale gerektirebilir.

Kalça Taraması

Kalça Ultrasonu Ne Zaman Yapılmalı?

Kalça ultrasonunun doğumdan sonra 4-6. haftalarda yapılması önerilir. Çok erken yapılan ultrasonlar yanlış pozitif sonuç verebilir. Aşağıdaki risk faktörlerinden herhangi biri varsa kalça ultrasonu mutlaka yapılmalıdır:

Makat geliş öyküsü, ailede kalça çıkığı öyküsü, kız cinsiyet, ilk doğum, oligohidramnios ve sıkı kundaklama öyküsü.

Muayenede Nelere Bakılır?

Fizik muayenede Barlow testi (kalça çıkarılabilir mi?), Ortolani testi (çıkık kalça yerine yerleştirilebilir mi?), bacak kıvrımlarında asimetri, bacak boyu farkı ve kalça abduksiyon kısıtlılığı değerlendirilir. Graf yöntemi ile ultrasonografik sınıflama yapılır.

Ayak Taraması

Doğumda Ayak Değerlendirmesi

Yenidoğan muayenesinde ayak pozisyonu ve şekli dikkatle incelenir. Değerlendirilen durumlar şunlardır:

Pes ekinovarus (PEV): Ayağın içe ve aşağı doğru dönük olması. Hemen Ponseti tedavisine başlanmalıdır.

Metatarsus adduktus: Ayak ön kısmının içe dönüklüğü. Esnek vakalarda gözlem, rijit vakalarda alçılama uygulanır.

Kalkaneovalgus: Ayağın yukarı ve dışa dönüklüğü. Genellikle kendiliğinden düzelir.

Vertikal talus: Ayak tabanının dışa dönük ve konveks olması. Tedavi gerektirir.

Diz Taraması

Bebeklerde Diz Değerlendirmesi

Yenidoğan döneminde diz muayenesinde doğuştan diz çıkığı, diz hiperekstansiyonu ve patellar anomaliler araştırılır. Doğuştan diz çıkığı nadir ancak ciddi bir durumdur ve makat gelişle ilişkili olabilir. Erken dönemde seri alçılama ile tedavi edilir.

Daha büyük bebeklerde bacak dizilimi değerlendirilir. 2 yaşına kadar fizyolojik O bacak görülmesi normal kabul edilir.

Tarama Takvimi

Doğumda: Fizik muayene ile kalça, ayak ve diz değerlendirmesi.

4-6 hafta: Kalça ultrasonu (özellikle riskli bebeklerde).

3-4 ay: Kontrol muayenesi, kalça hareketlerinin yeniden değerlendirilmesi.

6-9 ay: Oturma ve emekleme döneminde ortopedik değerlendirme.

12-18 ay: Yürümeye başlama döneminde yürüyüş analizi ve bacak dizilimi kontrolü.