Gelişimsel Kalça Displazisi (GKD) Nedir?
Gelişimsel kalça displazisi, kalça ekleminin doğuştan veya erken bebeklik döneminde gelişen bir bozukluğudur. Kalça eklemi femur başı ile asetabulum arasındaki uyumsuzluk nedeniyle instabil hale gelir. Hafif displaziden tam çıkığa kadar geniş bir yelpazede görülebilir. Türkiye'de her 1000 canlı doğumda yaklaşık 1-2 bebekte görülür.
Risk Faktörleri
GKD gelişiminde bilinen risk faktörleri şunlardır: kız cinsiyet (4 kat daha sık), ilk doğum, makat geliş, ailede kalça çıkığı öyküsü, oligohidramnios ve sıkı kundaklama. Bu risk faktörlerine sahip bebeklerde mutlaka kalça ultrasonu ile tarama yapılmalıdır.
Erken Tanı ve Tarama
Erken tanı, tedavinin başarısı için en önemli faktördür. Yenidoğan döneminde Barlow ve Ortolani testleri ile klinik muayene yapılır. İlk 4-6 hafta içinde kalça ultrasonu (Graf yöntemi) ile tarama önerilir. 6 aydan sonra ise röntgen görüntüleme tercih edilir. Bacak kıvrımlarında asimetri, bacak boyu farkı ve kalça hareketlerinde kısıtlılık uyarıcı bulgulardır.
Tedavi Yöntemleri
Tedavi yaşa ve displazinin derecesine göre planlanır. 0-6 ay arasında Pavlik bandajı ile tedavi %95 başarı oranına sahiptir. 6-18 ay arasında kapalı redüksiyon ve alçılama uygulanabilir. 18 aydan büyük çocuklarda ise açık redüksiyon ve pelvik osteotomi ameliyatları gerekebilir.
Geç Tanının Sonuçları
Geç tanı konulan GKD vakalarında tedavi daha karmaşık ve uzun sürelidir. Tedavisiz kalan kalça çıkığı ilerleyen yaşlarda topallama, ağrı ve erken kalça artrozuna yol açabilir. Bu nedenle yenidoğan tarama programları büyük önem taşır.
